انتخاب فیلترها
جستجو پیشرفته
جستجو آگهی
قیمت بر حسب تومان
ترنـــج 24 ســـامانه آگهـــی فـــرش و دستبافـــته هـــای ایـــران
منتشر شده در تاریخ 12 اردیبهشت ماه 1399 تاریخچه فرش دستباف ایرانی
تاریخچه فرش دستباف ایرانی

طرح هافرش دستباف یکی از قدیمی ترین محصولات هنر دست انسان بوده که تقریبا در تمامی ادوار به یکی مهم ترین دست آورد های بشر بدل گشته است. این هنر از گذشته به عنوان یک سنت در بین ایرانیان رواج داشته تا جایی که از فرش دستباف ایرانی به عنوان بهترین و زیبا ترین فرش ها در جهان نام برده می شود.

تاریخچه

تاریخ دقیق تولید فرش ایرانی برای اولین بار به درستی مشخص نیست اما بیشتر مورخان این احتمال را می دهند که این هنر ابتدا در بین روستاییان رواج داشته و سپس در دوره شاهان صفوی در شهرها نیز رواج پیدا کرده است.

دلیل شهرت فرش ایرانی بیشتر بدلیل زیبایی کار و دقتی که در تار و پود فرش به کار رفته است، می باشد.

زیبایی برخی از فرش هایی که به دست هنرمندان ایرانی ساخته شده اند به حدی است که برخی از تاریخدانان و یا طراحان فرش از چشم نوازی این آثار عمیقا لذت می بردند، حتی افرادی بودند که به جای استفاده از فرش ها، آن ها را به دیوار خانه های خود آویزان می کردند چرا که به نظر آن ها ارزش فرش ایرانی بسیار زیاد است.

فرش ایرانی در دنیای مدرن نیز جایگاه خود را حفظ کرده و شاید حتی بتوان گفت بیش از پیش به طرفداران و علاقه مندان آن افزوده شده است. با توجه به قدیمی ترین فرش یافته شده در جهان که با نام پازیریک مشهور است و مطالعه آن می توان الگو های اصیل هخامنشی را مشاهده کرد.

زیبایی و دقتی که در فرش پازیریک به کار رفته است، باعث شده تا به عنوان یکی از نماد های دنیای کهن شناخته شود، علاوه بر این باستان شناسان هنگامی که برای اولین بار فرش پازیریک را دیدند از دقت و تخصصی که در این فرش به کار رفته بود حیرت کردند.

کمبود مدارک تاریخی

در ابتدا و برای سال های زیادی باستان شناسان بر این باور بودند فرش دستباف توسط اقوام ترک برای اولین بار ساخته و تولید شده است اما با کشف فرش پازیریک توسط سرگی رودنکو در سال 1328 ورق برگشت.

این قطعه هنری زیبا نمایانگر فرش دستباف ایرانی در سطح جهان شد، البته آثار زیبای دیگری نیز توسط محققان کشف گردید که حتی از این فرش نیز زیبا تر می باشند مانند بهار خسرو و یا فرش چشم نواز اردبیل.

بدلیل کمبود منابع مورد اعتماد تاریخی در رابطه با فرش دستباف ایرانی، باستان شناسان و محققان برای بدست آوردن اطلاعات از تصنیف های ادبی و یا نقاشی هایی که شرح حال هنرمندان ایرانی و آثار آنان هستند کمک می گیرند.

تاریخچه فرش دستباف ایرانی ذر قدیم

فرش دستباف ایرانی از اهمیت بالایی برخوردار می باشد تا آنجا که از اصلی ترین کالاهای صادراتی به خصوص در دوران صفویه و ساسانیان بوده است اما در دوران معاصر بدلیل برخی سیاست های نادرست تولید و صادرات فرش دستباف ایرانی کاهش یافت.

برخی بر این باورند انسان در هزاره پنجم قبل از میلاد شروع به یادگیری بافتن ریشه ها و قسمت هایی از  گیاهان به یکدیگر نمود و هنری را آغاز کرد که تا به امروز ادامه دارد.

تاریخ سبک ها و طرح های فرش

با نگاه کردن به فرش های ساخته شده و یا هر اثر هنری دیگر می توان عقیده و یا طرز فکر دورانی که هنرمند در آن می زیسته را بهتر درک کرد و آگاه شد. فرش دستباف ایرانی نیز طی سال ها دگرگونی در طرح و رنگ به چیزی تبدیل شده است که امروزه در بازار ها قابل مشاهده می باشد.

همانطور که گفته شد طرح و رنگ های استفاده شده در فرش ها طی سال ها تغییرات زیادی پیدا کرد، برای مثال رنگ آبی در در آثار هنری قبل از قرن هشتم هجری قابل مشاهده نیست چرا که تا آن حدود اختراع نشده بود.

همچنین فرش دستباف ایرانی پیش از اسلام دارای طرح و رنگ مخصوص به خود بوده که بیشتر در آن آثار الگو های ایرانی – آریایی قابل مشاهده است و همچنین رنگ های قرمز، زرد، قهوه ای و مشکی کاربرد بیشتری دارند.

اما پس از اسلام فرش دستباف ایرانی از نظر طرح و رنگ تفاوت بسیاری پیدا کرد که در عین حال زیبایی منحصر به فردی را نیز دارا بود. برای مثال فرش اردبیل که به دستور شاه تهماسب صفوی برای جد خود یعنی شیخ صفی الدین اردبیلی ساخته شد نمونه بسیار خوبی برای دوران اسلامی می باشد.

در کل عصر صفویه دورانی بود که به هنر و به خصوص فرش های دستبافته ایرانی توجه بسیاری می شد و به همین دلیل طرح ها و آثار قابل توجهی از این دوران بر جای مانده است.

فرش و فرهنگ ایرانی

فرش دستباف ایرانی همانطور که از نامش پیدا است با فرهنگ ایران و ایرانیان پیوستگی عمیقی دارد چنانچه در آثار ادبی و یا نقاشی هایی که بیانگر حال و توصیف زیبایی های دوران گذشته می باشد، می توان فرش ایرانی را یافت.

زیبایی فرش دستباف ایرانی به حدی است که در بین مورخان و حتی مجموعه داران این نوع فرش مورد ستایش قرار گرفته و حتی امروزه نیز به عنوان زیباترین فرش های جهان شناخته می شود.

مجموعه داران بزرگی همچون ویلیام موریس که طراح، شاعر و هنرمند قرن نوزدهم بوده است دارای فرش های دستبافتی از ایران و دیگر نقاط دنیا بود.

موریس از علاقه مندان فرش دستباف ایرانی بوده که همین علاقه را به کشور ایران نیز داشته تا جایی که جمله مشهوری دارد که می گوید “برای ما طراحان، ایران به یک سرزمین مقدس بدل گشته است چرا که پس از گذشت زمان هنر ما را کامل کرد”.

تاریخچه فرش دستباف

گفته می شود در عصر صفویان کارگاه های فرش دستباف رونق گرفت به همین دلیل می توان این دوره را عصر رشد و نمو سبک های فرش دستباف ایرانی و خلاقیت هنرمندان دانست.

سبک های متفاوتی از فرش دستباف ایرانی وجود دارند که برخی از آن ها مانند فرش کاشان و یا اصفهان   دارای شهرت فراوان بوده و توانایی رقابت در بازارهای خارجی را نیز دارند.

فرش ایرانی در دوران معاصر

در دوران معاصر و به ویژه بعد از انقلاب شرکت ها و تعاونی های فرش دستباف و ماشینی تاسیس شدند که خود باعث بالا رفتن انگیزه هنرمندان و صنعتگران و همچنین تولید بیشتر فرش ایرانی گشت.

این عوامل باعث شدند تا فرش دستباف ایرانی بتواند جایگاه بهتری را نسبت به گذشته داشته باشد اما هنوز هم این صنعت دارای مشکلاتی می باشد که باعث شده تا این هنر به آن اندازه که باید، توجه نشود.

می توان گفت بیشتر ضعف در سیاست گذاری و همچنین حمایت کافی نکردن از کانون بافندگان و کارگاه های نو پا ، عدم برگزاری نمایشگاه های تخصصی فرش دستباف تاثیر منفی بر تولید فرش دستباف ایرانی در دوران معاصر گذاشته است.

با اینحال صنعت فرش دستبافت ایرانی شاهد رشد آرام اما ثابتی می باشد که به سبب تلاش های روز افزون هنرمندان و صنعتگران پدید آمده است.

نظر خود را ارسال کنید