انتخاب فیلترها
جستجو پیشرفته
جستجو آگهی
قیمت بر حسب تومان
ترنـــج 24 ســـامانه آگهـــی فـــرش و دستبافـــته هـــای ایـــران
منتشر شده در تاریخ 24 خرداد ماه 1399 صنایع دستی و تاریخچه آن در ایران
صنایع دستی و تاریخچه آن در ایران

صنایع دستی ورق اصلی شناسنامه کشور عزیزمان ایران است و از قدیم الایام ایران را با این محصول معروفش  یعنی قالی و ترمه و… می شناختند؛همچنین همواره هنرمندان خوش ذوق این مرز و بوم سعی داشتند با استفاده از ساده ترین مواد در دسترسشان دست به تولید بزنند.پس چیستی و معنای صنایع دستی در اولویت قرار میگیرد.
صنایع دستی همواره دارای تعاریف متنوع و فراوانی بوده است؛ ولی جامع ترین و دقیق ترین تعریف،صنایع دستی را اینچنین معرفی می کند:یک نوع از فعالیت است که با به کار گیری ذوق هنری و تنها با استفاده از دست و یا ابزارالات بسیار ساده و ابتدایی،لوازم تزئینی و کاربردی که عمدتا شامل محصولات بومی هر منطقه است را برای تولید ما یحتاج خود به کار می برند؛در واقع می‌توان آن را یک هنر_صنعت نامید.باید به این نکته توجه داشت که وسایلی که با استفاده از ماشین‌الات صنعتی و به صورت انبوه تولید و عرضه میشوند جزو صنایع به حساب نمی‌آیند.
معمولاً کلمه ی صنایع دستی به شیوه های قدیمی تولید کالاها گفته می شود.
به صنایع دستی کار دستی هم گفته می‌شود ولی باید این نکته را مد نظر داشت که این دو باهم تفاوت دارند و عمده ترین تفاوت آن در هدف تولید این دو محصول است؛ صنایع دستی به وسایلی گفته می‌شودکه بیش از یک تزیین ساده از آن استفاده می شود و قرار است مورد استفاده قرار گرفته و کهنه شوند و به عنوان بخشی از ملزومات زندگی به حساب می‌ایند.در مقابل کاردستی استفاده از خلاقیت برای پر کردن اوقات فراغت است و حالت سر گرمی دارد.

صنایع دستی ایران
نمونه هایی از صنایع دستی ایران

 تاریخچه صنایع دستی در ایران:

بیش از سه هزار سال پیش از ظهور دولت قدرتمند هخامنشیان هنر در ایران پایه گذاری شده است. در این دوران هنر،تركيبي بوده از هنر اقوام گوناگوني كه تابع پارسيان بوده اند.هخامنشیان با استفاده از این تنوع هنرها و ترکیب جلوه های هنری ملل متعدد در یک قالب متحد،هنر خود را به درجه اعلای خود رساندند.
اجراي مناسك و آيين زرتشتي،از مظاهر اصلي هنر در اين دوره است كه سبب ايجاد نوعي سمبوليسم هنري در آثار هنري هخامنشيان شده است.اثار به جا مانده از این دوران نشان می‌دهد رواج هنر كنده كاري، حجاري، پيكر تراشي، فلزكاري، كاشي سازي و قالي بافي از جلوه های هنر در این دوران است.

 تاریخچه صنایع دستی در ایران
فرش 2400 ساله جزو قدیمی ترین صنایع دستی

ویژگی ها و خصوصیات صنایع دستی ایران

ویژگی هایی وجود دارد که صنایع دستی ایران را از سایر همتایانش متمایز میکند؛از مهم ترین ویژگی ها می توان به موارد زیر اشاره کرد:
۱.تجربیات و آموزش هایی که مربوط به صنایع دستی است،از طریق استاد_شاگردی،انتقال نسل به نسل و سینه به سینه و حتی به صورت آکادمیک قابل انتقال است.
۲.این صنعت از طریق استفاده از رنگ ها،نگاره ها و طرح های بومی و اصیل دارای بار فرهنگی هستند.
۳.به علت نقش داشتن ذوق و هنر هنرمند،این صنعت شبیه به یکدیگر نبوده و از تنوع بالایی برخوردار هستند.
۴.نقش داشتن دست،وسایل دستی و ابزار از دیگر ویژگی های صنایع دستی است.
۵.حضور مؤثر، بلاواسطه، خلاق و تعیین کننده‌ی انسان در تولید هر محصول.
۶.قسمت عمده‌ی مواد اولیه‌ی مصرفی در صنایع دستی از منابع داخلی تهیه و تامین میشود
۷.درست است دست نقش اصلی را در ساخت صنایع دارد ولی چون مراحل مختلفی برای تهیه محصول طی میشود،تنها اگر بخشی از این مراحل با دست انجام شود،محصول صنایع دستی محسوب می‌شود.
۸.در مقایسه با صنایع دیگر،این صنعت نیاز به سرمایه زیادی ندارد.
۹.مناطق روستایی و عشایری از مهم ترین تولید کنندگان این صنایع در ایران هستند.
۱۰.به علت بومی بودن این صنعت نیازی به کارشناسی خارجی نیست.
۱۱.این صنعت در مقایسه با صنایع دیگر از ارزش افزوده بالاتری برخوردار است.
۱۲.زنان خوش ذوق و هنرمند ایرانی بزرگترین گروه تولید کننده در این صنعت به حساب می‌ایند به طوری که براورد شده،زنان ۷۰درصد این صنعت را در دست دارند.
۱۳.این صنعت قابلیت ایجاد و توسعه در همه ی مناطق اعم از شهری،روستایی و حتی مناطق کوچ نشین را دارا است.
۱۴.قسمت اعظم صنایع دستی ایران در محل سکونت صنعتگران تهیه و تولید می‌شود.
۱۵.زیر انداز های سنتی که شامل قالی،گبه،انواع گلیم،زیلو و پلاس بخش عمده ی این صنایع در  ایران را تشکیل می‌دهند.
۱۶.ایران از لحاظ تنوع در صنایع دستی در صدر همه ی کشور ها قرار دارد.
۱۷.طی سنوات گذشته،صنایع دستی ایران بخش عمده ای از درآمد ارزی کشور را تامین می کند.

"ویژگی

طبقه بندی صنایع دستی در ایران:

تقسیم بندی های متعددی در مورد این صنعت صورت گرفته است؛با این حال تقسیم بندی که توسط کارشناسان فرهنگ و هنر صورت گرفته است دقیق تر و جامع تر است:
۱.دار بافی ها
.فرش دست بافت(قالی):شامل قالی تمام پشم،پشم ابریشم،کرک ابریشم(گل ابریشم)،ابریشم و تمام ابریشم میشود.این گروه مهم ترین زیر انداز محسوب می‌شود.
.گبه
.گلیم: شامل گلیم یک رو(سوماک،پودپیچ و سوزنی)،گلیم دورو(ساده،پودبافت و تخت بافت)،گلیم یک رو با ترکیبی از بافتهای قالی و گلیم مثل گلیم نقش برجسته ایلام.
.زیلو
۲.نساجی سنتی:(دست بافته های دستگاهی)
.پلاس:که خود شامل:پارچه‌های فاخر(مثل زری، مخمل، مخمل نقش برجسته، ترمه، دارایی، پارچه‌ی ابریشمی، بافت کلات نادری، پارچه‌ی ابریشمی بافت قاسم آباد رودسر (چادر شب) و شال)و همچنین پارچه های معمولی(مثل عبا، بَرَک، کرباس، مِتقال، اُرمَک، شمد، شَعر، احرامی، چادرشب، روفرشی، پرده ای و …)می‌شود.
.جاجیم و جاجیم مانند ها مثل(جاجیم، جاجیمچه، گلیمچه‌،چنته و…)
۳.هنر های فلزی:که شامل دواتگری،حکاکی روی فلز قلمزنی،طلا کوبی،زرگری،کوفته گری،ملیله کاری،و… می شود.
۴.رودوزی های سنتی:که خود شامل سه گروه دوخت روی پارچه،دوخت داخل پارچه و الحاق مواد دیگر به پارچه می شود.
۵.مینا سازی(مینای نقاشی،مینای مرصع،مینای خانه بندی)
۶.ابگینه:که مشمول شیشه گری،تزیین شیشه و شیشه با تلفیق فلز می‌شود.
۷.سفالگری: دارای دو بخش از جمله سفالگری بدون لعاب و سفالگری لعابدار است.
۸.رنگرزی سنتی:که می‌تواند روی مواد اولیه مختلفی صورت بگیرد
۹.رنگ سازی سنتی
۱۰.نمد مالی
۱۱.پوستین دوزی
۱۲.نگار گری
۱۳.چرم سازی
۱۴.حصیر بافی
۱۵.چاپ های سنتی
۱۶.هنر های مرتبط با چوب و سنگ

گلیم بافی:

گلیمدست بافته ای ساده ای ازتار وپود که معمولاً از پشم حیوانات اهلی با استفاده از دار بافته شده  است. هر منطقه طرح مختص به خود را دارد. این محصول عموماً به عنوان فرش کاربرد داشته است. مردمان ترکمن، قفقاز، ترک، عرب دستبافته گلیم را تولید و بکار برده اند.

در ادبیات فارسی عموماً گلیم، زیلو یا جاجیم، به یک معنی بکار رفته است ولی به طور مشخص گلیم فرشی است که از بافتن پود بر تارهایی که بر دار افراشته تنیده شده است بافته می شود و از دستگاه کمکی نظیر ماسوره و استفاده نمی شود که این مورد تفاوت گلیم با زیلو یا جاجیم و انواع دیگر ذکر شده در ادبیات می باشد.

گلیم بافی
بافتن گلیم توسط یک هنرمند خوش ذوق

کفش گلیمی:
در میان تقسیم بندی فوق امروزه طرفداران قسمت اول یعنی بافته های داری مثل گلیم و زیلو و… بسیار زیاد شده اند؛یکی از علل اصلی این امر قابلیت استفاده از گلیم و مابقی منسوجات در تهیه ی سایر مایحتاج انسان مثل کیف،کفش و یا حتی لباس و تزیینات دیگر است.

خوشبختانه هنرمندان و صنعتگران از این فرصت استفاده کرده و به تولید کیف و کفش های گلیمی روی آورده اند.
کفش گلیمی زنانه یکی دیگر از هنرهای سنتی زیبا و شکیل است که امروزه طرفداران بسیاری را در بین عموم سنین و سلیقه‌ها پیداکرده است.کسانی که می‌خواهند همواره یک نماد از ایرانی بودن را به همراه داشته باشند کیف و کفش گلیمی مناسب ترین انتخاب است. کفش گلیمی زنانه با طرح زیبا و سنتی گلیمی و در طرح‌های مختلف موجود بوده و به خاطر سبک و راحت بودن این نمونه کفش‌ها، کاملاً مناسب با فصل گرما می‌باشند. کفش گلیمی زیبا را می‌توان با هر سبک پوشش مورد استفاده قرار داد و از زیبایی ظاهری آن نهایت استفاده را برد.ناگفته نماند که کیفیت و استحکام این مدل کفش‌ها فوق‌العاده است که می‌توانند سالیان سال همراه شما باشند. همچنین زیره نرم و راحت آن با رویه متناسب پوشیده شده و بسیار مناسب استفاده روزمره، مدرسه یا دانشگاه است.
خصوصیات منحصر به فرد کفش گلیمی:
یکی از جالب توجه ترین خصوصیات کفش گلیمی دست بافت بودن آن به صورت کامل است.
کثیف شدن کفش یکی از بزرگترین دغدغه های صاحبان کفش است که خوشبختانه کفش گلیمی قابل شستشو است.
کفش گلیمی مناسب برای خانم ها می باشد.
با توجه به این که پا را قلب دوم انسان نامیده اند،سلامت پا از اهمیت بالایی برخوردار است،بنابراین سعی شده از زیره های کاملا طبی استفاده شود.
سایز بندی کفش گلیمی متونوع می باشد.
کفش گلیمی یکی از بهترین سوغات برای مسافرین خارج از ایران می باشد و اگر مهمان خارجی شما به ایران سفر کرده ما کفش گلیمی پیشنهاد میکنیم.
مقاومت بالای کفش گلیمی در برابر آب و سرما از دیگر محاسن کفش گلیمی به شمار می رود.

معرفی صنایع دستی ایران
کفش ساخته شده از گلیم

کیف گلیمی:

علاوه بر کفش گلیمی،کیف گلیمی یکی دیگر از محصولات گلیم بافی است که خوشبختانه امروزه از آن استفاده زیادی می شود.استفاده از کیف گلیمی که عمدتا از مواد اولیه کاملا طبیعی تهیه شده است،حس و حال اصیل بودن را به همراه دارد.همچنین وارد شدن تم سنتی در صنعت پوشاک این نوید را به همراه دارد که صنایع دستی در همه ی دوران ها قابل استفاده هستند.

کیف گلیمی و کیف جاجیمی به علت دارا بودن الیاف کاملا طبیعی و رنگ های طبیعی و همچنین دست داشتن هنر و ذوق هنرمند و صنعت گر ایرانی  یک سوغات بسیار خوب برای توریست در راستای معرفی صنایع دستی ایران به حساب می آید. کیف ساخته شده از گلیم در طرح ها و رنگ های بسیار متنوع تولید شده وشامل کیف دستی،کیف پول،کوله پشتی و… می شود.همچنین این نوع از کیف ها به راحتی قابل شست و شو بوده و عمر مفید طولانی ای دارند.

معرفی صنایع دستی ایران
کیف و کیف پول ساخته شده از گلیم

گیوه:

از دیگر منسوجات اصیل ایرانی گیوه است.گیوه را می‌توان این چنین تعریف کرد: نوعی پاپوش سبک ،تابستانی بادوام و مناسب برای راهپیمایی‌های طولانی است
گیوه دارای قدمت طولانی بوده و بیشتر توسط مردان روستایی مورد استفاده قرار می‌گرفته است.
گیوه از جمله صنایع دستی مناطق کوردنشین است.
همچنین همه مراحل تولید این پاپوش، دستی بوده و عموماً از نخ قالی، نخ ابریشم و کف آن متشکل از پارچه، چرم یا لاستیک است.

ساخت گیوه
گیوه

انواع گیوه:

گیوه زیرپارچه ای
گیوه تخت آجیده
گیوه تخت چرمی
گیوه تخت لاستیکی
گیوه رویه ابریشمی
این پنج گروه گیوه که در فوق نام برده شد اکثرا در کرمانشاه تولید می‌شوند.

دلایل پر رونق بودن صنعت گیوه سازی:

مواد اولیه کف آن تماماً در مناطقی که گیوه را تولید میکنند، موجود است.
ابزار کار گیوه سازی ساده است و به راحتی می‌توان آن را تهیه کرد.
بخش عظیمی از زنان منطقه را که در زمینه کارهای تولیدی مسلط منطقه قادر به فعالیت نیستند فعال می‌کند.
در صورت تولید بیشتر می‌تواند حوزه آن به خارج از محدوده خود نیز کشیده شود .
راه سیاست خودکفائی در مناطق تولید کننده گیوه بازتر شده،و نیازهای مصرفی منطقه از این راه تأمین می‌گردد.

نظر خود را ارسال کنید